Badania u okulisty

artykuł dr. n. med. Romana Sobeckiego z Kliniki Okulistycznej CMPK w Warszawie

Podstawowymi badaniami okulistycznymi są badania: ostrości wzroku, rodzaju wad wzroku, przedniego odcinka oka, dna oka, ciśnienia śródgałkowego i pola widzenia.

Powodem wizyty w gabinecie okulistycznym zazwyczaj bywa okresowa kontrola oczu, dobór okularów lub dolegliwości narządu wzroku. Na początku okulista przeprowadza z pacjentem wywiad, ogląda i dotyka narząd wzroku. Czasami już to pozwala na postawienie diagnozy, ale zawsze pomocne, a czasami niezbędne jest wykonanie badań okulistycznych na aparaturze.

Postęp w medycynie i technice spowodował rozwój metod badawczych i aparatury diagnostycznej. Dziś często już podczas podstawowych badań okulistycznych można z dużą dokładnością ocenić zdrowie oka, profilaktycznie wykluczyć wady wzroku, a także w przypadku chorób oczu pomóc w postawieniu diagnozy i prowadzeniu leczenia.

Badanie ostrości wzroku
Badanie to jest bardzo proste, ale ważne w okulistyce, gdyż większość schorzeń oka objawia się właśnie pogorszeniem ostrości widzenia. Przeprowadza się je zarówno podczas badań kontrolnych, jak i przy leczeniu poważniejszych schorzeń okulistycznych.

Zawsze badanie odbywa się na początku wizyty, gdy pacjent nie jest jeszcze zmęczony innymi badaniami. Oddzielnie jest sprawdzana ostrość wzroku prawego i lewego oka, do dali oraz bliży (do czytania). Nie jest tu konieczne żadne przygotowanie ze strony pacjenta.

Do skontrolowania ostrości widzenia potrzebne są jedynie specjalne tablice, na których umieszczone są odpowiednie znaki, tzw. optotypy. Ich wielkość jest odpowiednio dobrana, a liczby obok wskazują odległość, z jakiej zdrowe oko może je odczytać. Jeśli pacjent odczytuje prawidłowo z odległości 5 metrów rząd optotypów oznaczonych liczbą 5, to ostrość jego wzroku wynosi 5/5, czyli 1,0 normy.

Tablice z optotypami do badania ostrości wzroku są zwykle takiej wielkości, aby można było sprawdzić wzrok w warunkach gabinetu lekarskiego. Najczęściej wzrok sprawdzany jest z odległości 5 metrów. Gdy pomieszczenie jest mniejsze, można uzyskać potrzebną odległość, odbijając tablicę w lustrze. Wystarczy wtedy realna odległość 2,5 metra, która przez odbicie w lustrze zwiększa się dla badanego dwukrotnie.

W niektórych gabinetach można także spotkać specjalne rzutniki optotypów, za pomocą których na ekranie są wyświetlane znaki do odczytywania.

W gabinecie okulistycznym są dostępne również tablice i optotypy przygotowane dla dzieci i osób nie znających liter.

Badanie rodzaju wad wzroku
Dobierając okulary dla osób z wadami wzroku za pomocą tablicy z optotypami, okulista dysponuje kasetą szkieł próbnych i specjalnymi oprawkami okularowymi. Dzięki szkłom może dokonać odpowiedniej korekcji tak, aby badany widział wyraźnie.