Chroń oczy

Na początek warto przypomnieć podstawy anatomii gałki ocznej. Jak w cebuli można w niej wyodrębnić poszczególne warstwy: zewnętrzną, zwaną włóknistą, środkową, zwaną naczyniową, oraz wewnętrzną, czyli siatkówkę. Z przodu oko pokryte jest jeszcze jedną błoną - spojówką. „Szkielet" oka tworzy właśnie warstwa włóknista. Składa się ona z twardówki, w którą jak szkiełko w zegarku wprawiona jest rogówka. Błona naczyniowa (środkowa) to naczyniówka, ciało rzęskowe i pełniąca funkcję „przesłony" tęczówka ze źrenicą w środku.
Mimo że oczy stanowią tylko 2% całkowitej powierzchni ciała, to właśnie przez nie światło może dostać się do wnętrza naszego organizmu. Światło pada najpierw na rogówkę, potem przechodzi przez ciecz wodnistą i soczewkę, następnie wędruje przez ciało szkliste, by dotrzeć w końcu do najbardziej wewnętrznej błony gałki ocznej - siatkówki, składającej się z pręcików i czopków.

Szkodliwy ultrafiolet
Światło słoneczne, podobnie jak gałkę oczną, również można podzielić na „warstwy". Światło widzialne (z wyjątkiem światła niebieskiego) i promieniowanie podczerwone nie szkodzą tak bardzo jak promieniowanie ultrafioletowe, czyli UV. To ostatnie również można podzielić na dwa główne zakresy: promieniowanie UVA (długość fali od 320 do 400 nanometrów) oraz UVB (długość fali od 280 do 320 nanometrów).
Oba rodzaje wywołują raka skóry, jednak w stosunku do oka bardziej niekorzystne jest działanie fal UVB, ponieważ promieniowanie o krótszej długości fali ma większą energię, a większa energia oznacza większe uszkodzenie tkanek. Promieniowanie UVB jest pochłaniane przede wszystkim przez rogówkę oraz soczewkę i właśnie tam dokonuje największych spustoszeń. UVA cechuje się mniejszą energią, ale za to przenika głębiej - może dotrzeć do pręcików i czopków.

Zaćma i AMD
Promieniowanie ultrafioletowe może albo wywoływać nowe choroby oczu, albo przyspieszać zmiany związane z wiekiem. Przykładem tych ostatnich jest zaćma, czyli zmętnienie soczewki, będące jednym z głównych powodów utraty wzroku na świecie. Najważniejszą przyczyną zaćmy jest postępujący wiek: szacuje się, że ok. 75. r.ż. nawet 70% osób może mieć zmiany w soczewkach upośledzające w jakimś stopniu normalne widzenie. Promieniowanie ultrafioletowe (zwłaszcza UVB) przyspiesza te zmiany. Na upływ czasu nie możemy nic poradzić, ale na ochronę oczu przed światłem słonecznym już tak. Światowa Organizacja Zdrowia szacuje, że w ten sposób można by uniknąć 20% przypadków zaćmy.
Także w przypadku zwyrodnienia plamki żółtej związanej z wiekiem (w skrócie AMD) naukowcy podejrzewają, że przewlekłe działanie promieniowania UV, a także fioletowego i niebieskiego światła widzialnego może przyspieszać proces degeneracji siatkówki.

Ślepi na plaży i na śniegu
Jedną z najbardziej bolesnych zmian wywołanych przez promieniowanie UV jest zapalenie rogówki - w wyniku nadmiernego narażenia na UVB.