Jak nie wychować potwora?

Jeszcze nigdy młodzież nie była tak zdegenerowana, jak teraz... To zdanie napisał ponad dwa tysiące lat temu grecki filozof Arystoteles. Do jakich wniosków by doszedł, gdyby dane mu było przeczytać gazety z ostatnich tygodni? Samobójstwo nastolatki molestowanej w gimnazjum przez kolegów, pijana czternastolatka odwieziona z lekcji WF do szpitala, trzynastolatek pobity na szkolnym korytarzu... MEN proponuje zaostrzenie rygoru – obowiązek noszenia mundurków, zakaz przynoszenia na lekcje telefonów komórkowych. Problem w tym, że kary nie naprawią zaniedbań generowanych przez lata złego wychowania ani nie zapewnią nastolatkom sposobów spędzania wolnego czasu.

Długa lista zagrożeń

Piszę ten artykuł zamknięta w bibliotece. Zza drzwi słyszę, jak mój czteroletni syn bawi się z opiekunką. Na kształtowanie jego osobowości wpłynie wiele czynników. Relacje ze mną i ojcem, dziadkami, być może przyszłym rodzeństwem, kolegami z przedszkola, potem szkoły, nauczycielami, członkami grupy rówieśniczej. Predyspozycje genetyczne. Przekaz kulturowy, odbierany podczas kontaktu z mediami, sztuką, religią. Przeczytane książki, obejrzane filmy, gry komputerowe, relacje nawiązywane przez Internet. Nawet gdybym chciała, nie jestem w stanie kontrolować całości tego procesu. Nie ulepię mojego syna według wymarzonego wzoru. Mogę tylko próbować wyposażyć go w odpowiednie narzędzia, by radził sobie samodzielnie z zagrożeniami, które pewnego dnia mogłyby z niego uczynić agresywnego chuligana, socjopatę lub alkoholika. Chociaż w każdej chwili jest bombardowany informacjami płynącymi z otoczenia, kontakt z rodzicami pozostaje czynnikiem kluczowym w procesie jego wychowania.

Rok temu czternastoletni Adam był uczestnikiem zdarzenia, o którym nie opowiedział nikomu za szkoły. Wstydzi się, że nie pomógł koleżance. Do dziś jej unika, boi się spojrzeć w oczy.

Szkolny korytarz przed lekcją historii. Trzynastoletnia Kamila pokazuje kolegom z klasy nowy telefon komórkowy, prezent od mamy. Robią zdjęcia, śmieją się. Kilka minut później Adam słyszy w toalecie rozmowę telefoniczną kolegi z klasy. Chłopak opowiada znajomym, jaki model telefonu ma Kamila i kiedy będzie odpowiednia okazja, żeby ją „skroić”. We wtorki kończą lekcje późno, dziewczyna powinna wracać sama z pociągu do domu, można się na nią zaczaić kilkanaście metrów za sklepem. Nie, nie powinna robić problemów.

Adam wie, że dziewczynie grozi niebezpieczeństwo, jednak boi się ją ostrzec.